Gartner dự đoán hơn 40% dự án AI agent sẽ bị huỷ trước 2027: vì sao, và nhóm còn lại đang làm khác gì

Dạo gần đây đọc báo cáo Gartner mới, có một con số làm mình khựng lại: hơn 40% dự án agentic AI sẽ bị huỷ trước cuối 2027.

Bên mình theo dõi khá nhiều dự án AI agent của khách hàng SME trong hơn một năm qua, và con số này khớp với những gì mình quan sát thực tế nhiều hơn là mình muốn thừa nhận. Bài này mình xin chia sẻ cách đọc đúng con số 40%, và điều nhóm dự án sống sót đang làm khác. Lưu ý trước: đây không phải bài kiểu "AI agent không đáng đầu tư" nha, ngược lại.

Gartner dự đoán bao nhiêu phần trăm dự án AI agent sẽ bị huỷ?

Đây là dự đoán chính thức Gartner công bố tháng 6/2025: hơn 40% dự án agentic AI doanh nghiệp sẽ bị huỷ trước khi kết thúc 2027 (Gartner, 2025). Ba lý do Gartner nêu:

• Chi phí leo thang vượt ngân sách ban đầu
• Giá trị kinh doanh không rõ ràng, không đo được
• Kiểm soát rủi ro chưa đủ để mở rộng an toàn

Không lý do nào trong 3 lý do này nói về việc mô hình AI hoạt động kém. Không lý do nào cả.

Lý do chính khiến dự án AI agent thất bại là gì?

Phần lớn dự án agentic AI hiện tại vẫn ở giai đoạn thử nghiệm sớm, thúc đẩy nhiều bởi hype hơn là use case rõ ràng. Chỉ 17% tổ chức đã thực sự triển khai AI agent, dù hơn 60% kỳ vọng sẽ triển khai trong 2 năm tới (Gartner, 2025).

Nhiều pilot bị thiết kế như một bản demo. Không tiêu chí thành công. Không tích hợp hệ thống thật. Không ai chịu trách nhiệm vận hành sau khi demo kết thúc (ClarityArc).

Vấn đề này mình gặp khá nhiều ở các tổ chức, doanh nghiệp lớn khi mà nhiệt huyết người đứng đầu doanh nghiệp với việc ứng dụng AI lấn át các rào cản về con người, thực thi ở team bên dưới. Ngoài ra khi tư vấn, bạn sẽ nhanh chóng gặp vấn đề vòng lặp: ý tưởng => chủ doanh nghiệp hoặc giám đốc duyệt => triển khai bản AI Agent (bản dùng thử trước khi launch chính thức) nhưng team bên dưới không có ai test. Chỉ đến lúc hết thời hạn dùng thử, dự án go live thì nhân sự mới gặp các vấn đề "tính năng khác sự tưởng tượng" hoặc họ không lường trước hết tất cả các edge cases (các use cases khù khoằm, khác hẳn với happy cases đã xây dựng). Và các dự án AI agent, cũng giống như số phần các dự án Digital Transformation trước đó, dù tốn tiền xây nhưng số lượng người thực sự sử dụng khá ít, và nhân sự lại quay trở lại routine cũ.

Có một lập luận phản biện đáng nghe ở đây: pilot vốn dĩ nên nhẹ, nên nhanh, để test ý tưởng trước khi đổ tiền thật. Đúng một phần. Nhưng ranh giới giữa "pilot nhẹ để học" và "demo không ai sở hữu" nằm ở đúng 1 điểm: có ai chịu trách nhiệm cho bước tiếp theo hay không. Pilot không cần nặng. Nhưng pilot cần có chủ.

Dự án AI agent sống sót có điểm gì chung?

Nhóm dự án tới được production làm khác ngay từ đầu, không phải sửa sau khi pilot thất bại:

1. Dữ liệu chuẩn bị sẵn cho production, không phải dữ liệu báo cáo tái dùng vội
2. Có ngưỡng đánh giá rõ ràng trước khi launch, không đợi "chạy thử rồi tính"
3. Governance đi kèm ngay từ lúc build, không thêm vào sau khi có sự cố
4. Có người chịu trách nhiệm được chỉ định trước khi launch

Bốn điều này không tốn thêm ngân sách công nghệ. Chúng tốn một quyết định, trước khi ai đó bắt đầu build.

Vậy công ty nên rút ra điều gì từ con số 40% này?

Con số 40% không phải lời cảnh báo "đừng làm AI agent". Nó là lời cảnh báo "đừng launch một agent như thể nó là demo".

Trước khi launch, tự hỏi 4 câu:

• Ai sở hữu quy trình sau khi agent đi vào vận hành?
• Ngưỡng thành công cụ thể là gì, đo bằng gì?
• Dữ liệu đưa vào agent đã sẵn sàng cho quyết định tự động chưa, hay vẫn là dữ liệu báo cáo cũ?
• Governance được xây cùng lúc với agent, hay để sau?

Trả lời được cả 4 thì tỷ lệ rơi vào nhóm 40% giảm đáng kể. Đây là góc nhìn hiện tại của mình, dựa trên những gì mình quan sát được đến giờ, chưa phải kết luận cuối cùng.

Nếu bạn đang chạy 1 dự án AI agent và thấy góc nhìn này chưa khớp với thực tế của bạn, mình rất muốn nghe. Điều gì mình đang bỏ sót?

Frequently asked questions

Gartner dự đoán bao nhiêu phần trăm dự án AI agent sẽ bị huỷ?

Hơn 40% dự án agentic AI sẽ bị huỷ trước cuối 2027, theo Gartner.

Lý do chính khiến dự án AI agent thất bại là gì?

Ba lý do đều là vấn đề tổ chức: chi phí leo thang, giá trị kinh doanh chưa rõ, và kiểm soát rủi ro chưa đủ, không phải do mô hình AI kém.

Dự án AI agent sống sót có điểm gì chung?

Thiết kế cho production ngay từ đầu: dữ liệu sẵn sàng, ngưỡng đánh giá rõ, governance đi kèm, và có chủ sở hữu trước khi launch.

Tóm lại

• Gartner dự đoán hơn 40% dự án agentic AI sẽ bị huỷ trước cuối 2027, vì chi phí, giá trị chưa rõ, và rủi ro chưa kiểm soát được, không phải vì AI kém.
• Chỉ 17% tổ chức đã triển khai AI agent thật, dù hơn 60% kỳ vọng làm trong 2 năm tới.
• Nhóm dự án sống sót thiết kế cho production từ đầu: dữ liệu sẵn sàng, ngưỡng đánh giá rõ, governance đi kèm, có chủ sở hữu trước khi launch.
• Con số 40% không phải lý do để dừng làm AI agent, nó là lý do để dừng launch agent như một bản demo.
• Trước khi launch: xác định chủ sở hữu, ngưỡng thành công, độ sẵn sàng dữ liệu, và governance, cả 4, không phải chỉ chọn công cụ.